Sauna nie zawsze dobra! Dowiedz się kiedy może zaszkodzić.

Sauna nie zawsze dobra! Dowiedz się kiedy może zaszkodzić.

Sierpień 1, 2018 0 By Urszula Bijak

Słowo „Sauna” pochodzi z języka fińskiego i pierwotnie znaczyło „dół do ziemi”, „kopalnia”. Z biegiem czasu zaczęto je pojmować jako „pokój do pocenia się”. W prawdziwej saunie stosowano wyłącznie suche powietrze, a w przerwach lub pod koniec-polewanie zimną wodą. Oprócz niej istniała również sauna kombinowana, gdzie stosowano naprzemiennie suche powietrze i parę wodną, wytwarzaną przez polewanie wodą rozżarzonych kamieni. Była to forma przejściowa do łaźni rosyjsko-tureckiej, w której para wodna stanowiła główny czynnik leczniczy.

Obecnie  do celów  leczniczych w saunach wykorzystuje się przede wszystkim suche powietrze. Parę wodną stosuje się raczej rzadko. Duże znaczenie mają natomiast właściwie przeprowadzone zabiegi zimnowodne, traktowane jako przerywniki. Przy jakiego rodzaju schorzeniach sauna może nam przyjść z pomocą, oraz jakie są przeciwwskazania do korzystania z niej. Wszystko w artykule!


Głównym celem przebywania w saunie jest wytrenowanie pewnych mechanizmów regulacji ciepłoty ciała. W ten sposób można się zahartować i uodpornić na przeziębienia a jednocześnie wzmocnić układ krążenia i system nerwowy.

Kolejną korzyścią, jaką daje nam sauna jest oczyszczanie organizmu z toksyn. Odbywa się to w dwojaki sposób, po pierwsze, szkodliwe substancje są usuwane wraz z potem, po drugie, podniesienie temperatury we wnętrzu ciała powoduje wzmocnienie procesów wydalniczych nerek i płuc. Ten drugi proces oczyszczania jest efektywniejszy. Przy wzroście temperatury wew. pokłady szkodliwych produktów przemiany materii miękną, rozpuszczają się i zostają w ten sposób przygotowane do wydalenia z organizmu (w tym wypadku są one wydalane głównie przez nerki, a w dużo mniejszym stopniu- wraz z potem).

Podczas przebiegającego prawidłowo seansu w saunie organizm traci do 1 litra potu i ok. pół litra moczu więcej niż zwykle, przy czym konsystencja potu nie zmienia się. Trzeba wiedzieć o tym, że przy wzmożonym poceniu się niektóre jony np. chlorkowe, są wydalane w takim stopniu, że mogą wystąpić objawy ich braku, dlatego nie wolno zapominać o przyjmowaniu płynów! Wskazane są wody mineralne, soki owocowe, soki warzywne, serwatka, maślanka. Bezwzględnie natomiast należy unikać napojów alkoholowych, takich jak piwo czy jabłecznik, które uchodzą za coś co świetnie nadaje się do sauny. Pobudzają co prawda proces wydalania, ale zawarty w nich alkohol tłumi działanie regulacyjne sauny. Poniesiona szkoda jest wówczas większa niż korzyść. Zresztą  niektóre soki działają bardziej moczopędnie niż piwo- np. sok selerowy.


Jak często korzystać z sauny?

Każde jednorazowe, czy okazjonalne odwiedzenie sauny przynosi oczywiście korzyści, ale najlepiej chodzić tam regularnie. Każdorazowy pobyt jest dla organizmu pewnym bodźcem, którego wykorzystuje do stymulowania siedmiodniowego rytmu biologicznego, który ma charakter reaktywny i zaczyna funkcjonować właśnie pod wpływem tych bodźców. Odwiedzając saunę zawsze w tym samym dniu (dniach) podtrzymujemy ten rytm.  

Pobyt w saunie jeśli ma być skuteczny, powinien zająć około dwóch godzin. Nie powinno się wcześniej objadać, ale zarazem nie powinno się iść do niej z pustym żołądkiem. Najlepsza jest niewielka przekąska zawierająca jakiś składnik zasadowy.

Zachowanie w saunie podlega regulaminowi, którego ogólne zalecenia są następujące:

  1. Skorzystanie z ubikacji.
  2. Umycie się i osuszenie
  3. Ogrzanie stóp lub kąpiel stóp w wodzie o wzrastającej temp. 35-40 st. C
  4. Leżenie w kabinie; z początku na najniższej półce; ostatnie dwie minuty w pozycji siedzącej.
  5. Wyjście na świeże powietrze
  6. Polewanie zimną wodą z węża lub obmywanie zimnowodne
  7. Zanurzenie w zimnej wodzie (tylko dla wytrenowanych i nie dla nadciśnieniowców)
  8. Ciepła kąpiel stóp lub polewanie ich ciepłą wodą
  9. Odpoczynek w wygodnej pozycji, pod lekkim przykryciem

Temperatura w kabinie jest zależna od wysokości pomieszczenia. W saunie znajdują się zwykle trzy półki. Siedząc na nich będziemy mieli na wysokości głowy różne temperatury, a mianowicie ma pierwszej (najniższej) ok. 50 st. C, na drugiej ok. 65 st. C a na trzeciej ponad 80  do 100 st. C. Temperatura krytyczna, przy której może dojść do oparzeń, zawiera się w przedziale od 120-160 st. C. Przechodzenie na wyższe półki powinno odbywać się stopniowo. Produkcja potu jest największa przy 65 st. C, a wiec na drugiej półce i nie zwiększa się już przy dalszym wzroście temperatury. Natomiast na trzeciej półce szybciej wzrasta wewnętrzna temperatura ciała, co pobudza nerki do intensywniejszej pracy. W związku z tym wszystkim zaleca się zajmowanie coraz wyższej półki przy każdym kolejnym wejściu do kabiny. Czas jednorazowego przebywania w kabinie powinien wynosić 10-20 minut.


Na jakiego typu schorzenia?

Chroniczne zapalenie oskrzeli oraz pylica krzemowa płuc, to choroby, przy których odwiedzanie sauny jest bardzo wskazane, przy czym początkowe seanse należy przeprowadzać bardzo ostrożnie, a dopiero potem intensyfikować je. Wizyty w saunie powinny odbywać się 1-2 razy w ciągu tygodnia, przy czym z początku należy się ograniczyć do przebywania w kabinie przez 5-7 min. na najniższej półce (na wysokości głowy panuje tam temp. 50-60 st. C). Nie zaleca się stosowania pary wodnej. Trzeba natomiast brać łagodny prysznic pomiędzy kolejnymi pobytami w kabinie i na zakończenie seansu.

Osoby cierpiące na chroniczne zapalenie oskrzeli powinny bardzo uważać, aby się nie przeziębić po opuszczeniu sauny. Powinny więc zadbać o odpowiednie ubranie!

Po kilku pierwszych ostrożnych zabiegach można stopniowo zwiększać ich intensywność, wchodząc do kabiny w czasie jednego seansu 3-4 razy na 8-12 min. Wtedy już można ulokować się na drugiej lub trzeciej półce i ewentualnie stosować łagodnie polewania rozgrzanych kamieni wodą z tymiankiem lub rosiczką, oraz koniecznie zimne prysznice. Wszystkie te wskazania, jak również korzystne rezultaty, uzyskiwane dzięki nim, zostały dokładnie przebadane. To samo odnosi się do kombinacji sauny z odpowiednimi polewaniami według metody Kneippa- ale nie wolno eksperymentować samemu. Tego typu kuracje można odbyć jedynie pod nadzorem lekarzy wyspecjalizowanych w tego rodzaju terapiach i najlepiej w jakimś sanatorium.

Schorzenia reumatyczne (gośćcowe), szczególnie chodzi o schorzenia tkanek miękkich. W tym przypadku sauna może doskonale uzupełniać tradycyjne leczenie farmaceutykami i fizykoterapią. Nie wolno jej jednak stosować w takich schorzeniach reumatycznych, przy których występuje bardzo wysoki opad krwinek (OB). Nie wolno tego robić także wtedy, gdy powstały jakieś zmiany organów wewnętrznych spowodowane raumatyzmem, np. poważne wady zastawek serca. We wszystkich innych sytuacjach odgrywa pozytywną rolę przyczyniając się do rozluźnienia zesztywnień występujących w obrębie stawów i kręgosłupa, a także działając zapobiegawczo.

Jeśli nie ma żadnych przeciwwskazań  to przy tego typu schorzeniach  powinno się odwiedzać saunę raz w tygodniu i podczas jednego seansu wchodzić do kabiny 3-4 razy na 10-20 min. Po trzecim lub czwartym wejściu temperatura skóry jest już czasem 10 st. C wyższa od normalnej, podczas gdy temperatura wewnętrzna ciała wynosi tylko 38,5-39 st. C. Tak więc im bliżej powierzchni ciała, tym temperatura jest wyższa. Jeśli tkanka podskórna osiąga 41 st. C, to leżące tuż pod nią warstwy tkanki łącznej i mięśniowej – ok. 40st. C. Sprzyja to zwalczaniu takich dolegliwości jak schorzenia reumatyczne tkanki łącznej i stany napięć mięśniowych.


Przeciwwskazania do stosowania sauny:

  1. Wszystkie choroby wyniszczające organizm, takie jak gruźlica, choroba Basedowa czy rak.
  2. Ostre stany chorobowe, ostre infekcje, stany gorączkowe, wysoki opad krwi.
  3. Choroby napadowe, epilepsja i inne stany kurczowe, także na podłożu psychicznym.
  4. Choroby serca i naczyń wieńcowych serca, wady serca oraz stany pozawałowe- to również bardziej lub mniej rygorystyczne przeciwwskazania do wizyt w saunie. Chociaż i tu są pewne niuanse. Może okazać się, że właśnie sauna, zastosowania łagodne i w sposób fachowy, będzie najlepszym środkiem terapeutycznym.
  5. Wyraźne zaburzenia krążenia krwi. W tym przypadku należy uprzednio uregulować krążenie łagodniejszymi metodami, doprowadzając je do takiego stanu, przy którym pobyt w saunie będzie możliwy.

Oprócz tego istnieją istotne przeciwwskazania dotyczące stosowania zimnej wody między kolejnymi wejściami do kabiny, mianowicie nadciśnienie tętnicze połączone lub nie z chorobą nerek. Suche, gorące powietrze rzadko wywołuje jakieś dolegliwości u nadciśnieniowców, powinni jednak oni unikać gwałtownego zanurzania całego ciała w zimnym basenie czy zbiorniku wodnym. Może to doprowadzić do nadmiernego nasilenia procesów wyrównawczych, co zbytnio obciąża serce. Osoby z nadciśnieniem powinny zachować szczególną podczas pocenia się w saunie, są bowiem wrażliwe na nagłe zmiany bilansu wodnego i minerałowego w organizmie, co nie oznacza, że mają całkowity zakaz, powinny jednak korzystać z sauny pod okiem lekarza (najlepiej w sanatorium).

expres-24.pl